Sinds enkele jaren maken de FM zenders gebruik van het Radio Data System.  RDS is een systeem dat radioinformatie uitzendingen verzorgt.  Naast het gewone radiosignaal wordt er een signaal uitgezonden op 57 KHz dat aanvullende informatie verstrekt.  De informatie kan worden ontvangen door tuners die uitgerust zijn met een RDS-decoder.
RDS staat voor Radio Data System en dit systeem stuurt, samen met het FM radio signaal een, voor de luisteraar, onhoorbaar signaal mee waar een hoop aan (digitale) informatie zit.

Waarom RDS ?
Sinds de jaren '70 zijn heel wat FM stations erbij gekomen. Een voordeel is dat elke muzieksmaak vertegenwoordigd wordt maar een nadeel is dat het voor de luisteraar heel moeilijk wordt om zijn/haar geliefde station te vinden op de FM band. Door het beperkte zendbereik van deze frequenties is het op een langere autoreis noodzakelijk om regelmatig naar een andere steunzender om te schakelen om toch nog het juiste station te blijven
ontvangen. RDS geeft, naast de oplossing van deze problemen, nog een boel andere mogelijkheden.

RDS mogelijkheden

De EBU (European Broadcasting Union) heeft in 1984 een norm voor RDS vastgesteld. De functies die met deze norm kunnen worden gebruikt, zijn weer op te delen in drie typen:
1. Primair : PI, PS, AF en TP/TA.
2. Secundair : EON, CT, PTY, PIN, RT, TDC, DI, M/S, IH en NEWS.
3.
Supplementair: RP en TCM.

PI - Programme Identification
De functie is het eerste dat RDS met zich mee bracht. RDS identificeert het station en vergelijkt met met andere frequenties waar hetzelfde station wordt uitgezonden. RDS kiest automatisch de frequentie waar dit programma het sterkste is te ontvangen. Belangrijk is dat deze omschakeling onhoorbaar is en je zonder de autoradio te hoeven bij te stellen. PI werkt in elk Europees land.
De PI code identificeert het radio station.  Deze informatie bestaat uit vier karakters waarvan de eerste twee een betekenis hebben. De 1e geeft het land van herkomst aan; klik hier voor een overzicht.  De 2e geeft het zendbereik aan maar helaas worden de PI codes internationaal niet nageleefd en kom je de meest vreemde combinaties tegen.

PS - Programme Service
De PI functie is belangrijk voor de ontvanger terwijl de PS functie een leuke service is voor de luisteraar. PS geeft de naam van het station in een schermpje op je radio. Deze naam kan maximaal 8 karakters lang zijn en kan ook accenten, trema's ed. bevatten. Deze functie werkt in elk Europees land.

AF - Alternative Frequency
De taak van AF is het zoeken naar het sterkste station en hierop af te  stemmen. AF werkt in stappen van 100 kHz en weer in elk Europees land.

TP/TA - Traffic Programme/Traffic Announcement
TP en TA vormen 1 geheel. TP geeft aan dat een station verkeersinformatie geeft en TA toont dat verkeersinformatie op dat moment wordt uitgezonden.  Het geven van verkeersinformatie gaat zelfs zo ver dat een eventuele tape of CD gestopt wordt en de informatie wordt doorgegeven. Ook kan het volume van de radio vanzelf harder gezet worden. Ook dit werkt in alle Europese landen.

EON - Enhanced Other Network
Als het station waarnaar je luistert, geen TP/TA heeft en je wilt toch verkeersinformatie horen dan is EON een oplossing. De ontvanger schakelt automatisch naar het EON station bij verkeersinformatie en daarna weer terug naar het station van keuze. EON werkt in de meeste Europese landen.

CT - Clock Time
CT geeft dus de tijd en datum. Deze functie werkt maar in een paar landen.

PTY - Programme Type
PTY geeft welk soort programma het dat moment op het station te vinden is.
Enkele voorbeelden: NEWS, AFFAIRS, SPORTS, EDUCATE, DRAMA, CULTURE, POP M, ROCK M, M.O.R.M (Middle of the road music), LIGHT M, enz....  Stel je houdt alleen van klassieke muziek, dan stel je je RDS ontvanger in op CLASSICS. Je radio zal dan alleen maar stations zoeken met de PTY code CLASSICS. In enkele Europese landen in gebruik.
Voor een overzicht van alle PTY codes klik hier.

PIN - Programme Item Number
PIN komt overeen met de VPS functie van videorecorders. Zo kun je dus je radio programmeren om een bepaald programma op te nemen, ongeacht of dit programma op tijd is, dus start en eindigt volgens het programma-boekje. Helaas is PIN maar in enkele Europese landen ter beschikking.

RT - Radio Text
RT geeft nog meer informatie over het station in de vorm van maximaal 64 karakters. Dit kan de volledige naam van het station zijn, maar ook de zenderlocatie, adres en telefoonnummer of de volledige naam van het programma waarnaar je op dat moment luistert.  

TDC - Transparant Data Channel
De data die door deze functie wordt meegezonden, is een beetje te  vergelijken met teletext. Er is echter een probleempje: radio heeft geen scherm, zoals een computer of een televisie. Daarom zal deze informatie moeten worden doorgeschakeld naar een computer via een speciaal interface. Het is mogelijk om tot maximaal 32 afzonderlijke data-kanalen te gebruiken. TDC is eigenlijk niet voor de luisteraar maar voor de mensen achter het station zelf. TDC wordt alleen maar in Italie, Noorwegen en Zweden gebruikt.

DI - Decoder Identification
Het is mogelijk om programma's te coderen en met DI kan een extra decorder worden aangestuurd. Op dit moment in een aantal Europese landen in gebruik.

M/S - Music/Speech
Dit geeft aan of het programma op dat moment muziek of spraak uitzendt. Hiermee kan het volume van de ontvanger aangepast worden.

IH - In-House information

IH is alleen bestemd voor stations onderling zodat bijvoorbeeld een bepaalde relaiszender kan worden ingeschakeld. In enkele Europese landen in gebruik.

RP - Radio Paging
RP kan 1 bepaalde ontvanger, en dus luisteraar, selectief oproepen. Zo kan een bepaald bericht alleen naar jou gestuurd worden (denk aan ANWB nood-oproepen!). Dit kan al in Finland, Frankrijk, Ierland, Noorwegen, Spanje en Zweden.

TMC - Traffic Message Channel
Het Traffic Message Channel of TMC is een radiosignaal dat kan worden meegezonden door gebruik te maken van de
RDS-techniek. Het kan ook via GPRS verstuurd worden. Het TMC-signaal (meestal RDS/TMC-signaal genoemd) bevat de actuele situatie van het wegennet zoals files, vertragingen, gladheid en mist. Autoradio's of navigatiesystemen die zijn uitgerust met RDS/TMC-ontvangst, kunnen deze meldingen tijdens het autorijden aan de bestuurder doorgeven, door middel van een tekst op een display, een icoon op de kaart of gesproken. Bij sommige autoradio's kan een selectie worden gemaakt van wegen waarin de bestuurder het meest geïnteresseerd is. Dan worden alleen de meldingen van de geselecteerde wegen doorgegeven. Bij navigatiesystemen worden typisch enkel berichten over de gekozen route weergegeven. Sommige routenavigatiesystemen kunnen op basis van de TMC-verkeersinformatie de route wijzigen en semi-automatisch alternatieve routes berekenen. Met name files kunnen hierdoor makkelijker vermeden worden indien alternatieven voorhanden zijn. TMC is in vele landen beschikbaar. Voor een overzicht + dekking van de zenders in Europa kijk hier.
In Nederland zijn drie RDS-TMC-diensten beschikbaar: één Premium TMC-dienst en twee standaard TMC-diensten. De Premium TMC-dienst VIDEXTRA wordt aangeleverd door Be-Mobile in samenwerking met de VerkeersInformatieDienst (VID) en uitgezonden via de zenders van Radio 2 en Radio 3. Eerder werden ook de zenders van Q-Music gebruikt, maar vanwege technische problemen in de verzending van de berichtgeving zijn de Premium TMC-uitzendingen via dit station gestaakt; Q-Music gaat op korte termijn weer standaard TMC uitzenden. VIDEXTRA wordt light encrypted verzonden. De informatie van het Verkeerscentrum Nederland (VCNL) wordt aangevuld met de ongevallen, incidenten en mobiele snelheidscontroles van de VID en met Floating Vehicle Data van Be-Mobile. De eerste gratis TMC-dienst in Nederland is afkomstig van de
ANWB. De uitzendingen gebeuren op de zenders van Sky Radio, Radio Veronica en BNR Nieuwsradio. Een tweede gratis TMC-Dienst, VIDBASIS, is eveneens afkomstig van de VID en bevat alleen informatie over snelwegen. De informatie wordt uitgezonden via Radio 1 en Radio 538. Alle diensten maken gebruik van dezelfde locatietabellen die komen van AVV Transport Research Centre en ter beschikking gesteld worden door Verkeerscentrum Nederland. De huidige versie is 6.1, die aanvullingen heeft ten opzichte van de oude versie 2003.a op het gebied van parkeervoorzieningen

NEWS
Deze functie, geintroduceerd in het najaar van '94, zorgt ervoor dat de ontvanger overschakelt naar het nieuws, ook al staat en cassette of CD op.

DARC
Een signaal wat niets met RDS te maken heeft maar toch uitgezonden wordt is
DAta Radio Channel (DARC). Dit wordt uitgezonden op het zendernetwerk van Radio 4. Wordt gebruikt in het openbaar vervoer waarmee de informatie borden bij haltes worden voorzien van informatie. Lees hier verder.

Voor RDS informatie welke door de omroepen worden uitgezonden zie de FM frequentie zenderlijsten.

T
erug naar de startpagina / e-mail: radio_stations@hotmail.com