Digitale radio van de publieke regionale omroepen, de landelijke en niet-landelijke
commerciële omroepen
(geplande netwerken)
In oktober 2010 werd bekend dat de vergunningen van de landelijke en de niet-landelijke
commerciële omroepen
voor analoge uitzendingen verlengd wordt tot 2017. Tevens kwam er een digitale
radio uitrol
verplichting bij voor deze omroepen welke meldt dat:
* de DAB+ uitrol met ingang van 1 sept. 2011 mag beginnen
* men uiterlijk op 1 sept. 2013
een landelijke dekking heeft van 1.500.000 hectare (= ca 40%
van NL).
* men uiterlijk op 1 sept. 2015
een landelijke dekking heeft van 3.000.000 hectare (= ca 80%
van NL).
T-DAB+
Na de ervaringen en kritiek op de oorspronkelijke versie van DAB
in de pionier landen is in 2005 de Technical Committee van
WorldDMB gevraagd te gaan studeren op verbeteringen. Een
opgewaardeerde versie, met de naam DAB+, is door WorldDMB
(vaststeller van DAB standaarden) in 2007 gepubliceerd. De basis
is onveranderd, er wordt nog steeds gebruik gemaakt van
multiplexen en een Single-Fequency Network maar in plaats van
MPEG1,
Layer 2, wordt gebruik maakt van
de MPEG 4/AAC+-codering,
ook bekend als
HE-AAC, waardoor op veel lagere
bitrates al een goede geluidskwaliteit gehaald kan worden.
Daarnaast is de foutcorrectie dankzij het gebruik van
Reed-Solomon verbeterd zodat ook
bij mindere ontvangst een betere geluidskwaliteit gegarandeerd
kan worden. Door de fors hogere efficiëntie van AAC+ kunnen
aanzienlijk meer radiozenders gebruik maken van dezelfde
frequentieruimte in vergelijking met de oude DAB standaard.
Praktijktests in Australië suggereren dat DAB+ ongeveer drie
maal zo efficiënt is als DAB. Oudere DAB-ontvangers zijn niet in
staat om DAB+ te decoderen, nieuwe DAB+ontvangers kunnen beide
standaarden aan. Hierdoor zal de oude DAB-standaard in het
Verenigd Koninkrijk en
Denemarken, waar al relatief
veel DAB-ontvangers verkocht zijn, niet snel door DAB+ vervangen
worden. Landen waarin DAB tot nu toe niet of zeer beperkt is
ingevoerd en waar dus weinig ontvangers zijn verkocht, zullen
bij de (her)invoering direct DAB+ gaan gebruiken. DAB+ is
inmiddels in onder andere
Australië,
Duitsland,
Italië,
Malta en
Zwitserland in gebruik genomen.
In onder andere
België,
Maleisië,
Polen
en
Zweden lopen DAB+
proefprojecten. In onder andere
Denemarken en
Hongkong zijn migratietrajecten
van DAB naar DAB+ gestart. Een migratie van DAB naar DAB+ is
betrekkelijk eenvoudig. Bestaande DAB infrastructuur is te
gebruiken voor DAB+ uitzendingen en DAB+ en DAB stations kunnen
naast elkaar worden uitgezonden. Oudere DAB radio’s negeren het
DAB+ signaal, modernere radio’s die beide kunnen ontvangen
zullen de voorkeur geven aan het DAB+ signaal. In sommige landen
worden dezelfde zenders daarom in zowel DAB (voor luisteraars
met oudere ontvangers) als DAB+ (in hogere kwaliteit)
uitgezonden. Tijdens het ontwikkelen van de DAB+ standaard is
gekozen voor een forse sprong voorwaarts ten opzichte van MPEG
1, Layer 2 (MP2) en MPEG1, Layer 3 (MP3)
met de keuze voor een sub-variant van de moderne MPEG4/AAC
standaard. HE-AACv2, ook wel
AAC+
genoemd, is een onderdeel van de AAC familie die speciaal is
geoptimaliseerd voor muziek met een hoge geluidskwaliteit bij
lage (<96kbps) bitrates. Bij gestandaardiseerde dubbelblinde
MUSHRA luistertests van de
European Broadcasting Union (EBU)
gaf het luisterpanel HE-AAC op 48kbps een waardering van “Good
to Excellent” en op 64kbps een waardering “Excellent”. In de
praktijk wordt er in landen die DAB+ gebruiken voor spraak
veelal gekozen voor 48kbps, en voor muziek 64kbps of 96kbps. De
nieuwe vergunningen voor digitale radio die in 2011 zijn
uitgegeven bevatten een kwaliteitsnorm zodat een
geluidskwaliteit ten minste gelijk aan of beter dan FM
gewaarborgd zal zijn. De Minister schrijft: "Een
geluidskwaliteit die ten minste vergelijkbaar is met de
geluidskwaliteit die kan worden behaald met een MPEG2 192 kb/s
of AAC+ 48 kb/s stereo-uitzending". De vergunning vereist
geluidskwaliteit als criterium en niet bitrate zodat
bijvoorbeeld het uitzenden van een 64 kb/s MP3 stream via een 48
kb/s AAC+ kanaal niet als voldoende wordt beschouwd. Een 64 kb/s
MP3 stream zal immers aanzienlijk slechter klinken dan een 48 kb/s
AAC+ stream.
Het landelijke kavel t.b.v. de landelijke
commerciële omroepen is VHF kanaal 11C. Klik op Tabel 6.7 voor
een grotere kaart.
Het bovenregionale kavel t.b.v. de publieke regionale omroepen en de niet-landelijke
commerciële omroepen is verdeeld over de VHF kanalen 6 t/m 9.
Klik op Tabel 6.8 voor een grotere kaart.
| Kanaal
(MHz) |
kW
(ERP)º |
Pol. |
Prov. |
Zenderlocatie² |
Foto³ |
Omroepen
in multiplex¹ |
Bitrate |
9D (208.06)
 |
0.4
0.2 |
dV
dV |
Fr
NH |
Jirnsum
Wieringerwerf |
-
- |
Omrop
Fryslan
Radio
Noord Holland
B10 -
Waterstad FM
B11 - Holland FM
B12 -
RADIONL
B16 -
Arrow Rock Noord en RADIONL
B27 -
RADIONL
B33 -
RADIONL
B35 -
RADIONL
C10 - Radio Waddenzee |
- |
|
Toelichting:
|
º
= klik op een vermogen om
het gecoördineerd antennediagram per zenderlocatie te
zien a.h.v. de verleende vergunning door het AT.
¹
= klik op een omroep om de
website van de betreffende omroep te zien.
²
= klik op een zenderlocatie
om deze in Google Earth of Google Maps te zien.
³
= klik op een foto om de
zendmast en/of antenne(s) per zendlocatie te zien. |
| |
|
Pol.
= Polarisatie |
d = gericht
antenne systeem |
|
| V = Vertikaal |
| |
|
Prov.
= Provincie |
Dr = Drenthe |
Gr = Groningen |
Ov =
Overijssel |
| Fl = Flevoland |
Lb = Limburg |
Ut = Utrecht |
| Fr = Friesland |
NB = Noord
Brabant |
ZH = Zuid
Holland |
| Gld =
Gelderland |
NH = Noord
Holland |
Zld = Zeeland |
| |
| |
|
= Geplande zender en/of gecoördineerde frequentie |
= Nieuwe foto van zendmast en/of antenne(s) systeem |
|
|
Meer DAB/DAB+/DMB informatie:
Publieke Omroep
Stichting Digi-Radio
DAB tuners
World DAB/DAB+/DMB
DAB/DAB+/DMB
frequentie overzicht wereldwijd
|
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}